Dilia Leitner

lijsttrekker & fractie-voorzitter D66 Haarlem

Spreektekst Begroting 2015

stadhuisNog maar een paar dagen geleden verlieten de meeste van ons toch vrij aangeslagen de raadszaal. Voor D66 was de afgelopen raad ook zeker niet gemakkelijk. Toch staan wij hier vandaag stevig, nog steeds als grootste partij en met goede moed. We hebben samen met jullie alle 39 namelijk grote verantwoordelijkheden. Wij willen vandaag ook laten zien dat we graag constructief met alle partijen in de raad willen samenwerken op inhoud. Geen partij uitgezonderd. En we willen de andere partijen oproepen dat ook te blijven doen.

Financiën

Deze week bespreken we het belangrijkste document van het jaar: de begroting. Dat vraagt grote verantwoordelijkheid voor alle bedragen die hier in de stad omgaan. Laat ons eens kijken naar 2015, wat staat ons te wachten? Vroeger was het interpreteren van voortekenen van de Goden een taak van de zieners. Nu zijn dat trendwatchers en planbureau’s. Het CPB spreekt in haar macro- economische verkenningen voor 2015 van broos herstel. De internationale ontwikkelingen en met name de spanningen rond Rusland en de Oekraïne maken economische vooruitzichten erg onzeker. Het college gaat uit van voorzichtige economische groei. Optimistisch als wij sociaal-liberalen zijn, kijken we daar toch met zorg naar. Wethouder u bent toch met D66 eens dat 2015 een jaar is met veel financiële onzekerheid en dat financiële behoedzaamheid op zijn plaats is?

De Haarlemse financiële positie is nog altijd kwetsbaar. De schuldratio is met 114% sterk gedaald, maar dat is te danken aan de toename van de begroting door de decentralisaties in het sociale domein en niet door een daling van de schuld. Als dit niet het geval was geweest dan was de schuldratio 138% van de begroting en dat is veel te hoog. Wethouder bent u met D66 eens dat een daling van deze ratio niets zegt over onze onverminderde ambities om de schuld omlaag te brengen?

Met stip de grootste stijger in 2015 is de stijging van de ratio weerstandvermogen van 1 naar 1,5. Terwijl de algemene reserve juist daalt. De daling komt vooral door een lagere inschatting van de risico’s met maar liefst 6,2 mln. D66 beziet dat met kritische blik. Een duidelijke argumentatie voor de verlaging van de risico’s ontbreekt. Dit overzicht ontvangen wij graag alsnog van het college.

Het college geeft zelf aan dat het de komende jaren een uitdaging zal blijven om een sluitende meerjarenbegroting op te stellen. Tegelijkertijd zijn de risico’s op het niet kunnen invullen van taakstellingen uit de bedrijfsvoeringrisico’s gehaald. College heeft u er voldoende vertrouwen in dat het risico overzicht volledig is en past u dit aan bij tegenvallende economische groei?

Uiteindelijk mag het dat de algemene reserve voldoende is, niet vertaald worden in een beeld dat financiële positie die rooskleurig is. Wil de wethouder financiën bevestigen dat financiële positie nog precair is en een robuuste AR nodig blijft?

Duidelijk is dat het risicobewustzijn van de gemeente Haarlem moet worden vergroot. De Rekenkamer was hier al eerder kritisch over. Dat is samen met het beter beheren van de budgeten de belangrijkste van alle beheersmaatregelen. Het programma Haarlem Presteert Beter loopt op zijn einde eind 2015, maar de aandacht ervoor is onverminderd belangrijk. Er ligt een niet te onderschatten achterstand op het gebied van budgetbeheersing.* Wij vragen de wethouder of die achterstand ook is vertaald in de bedrijfsvoeringsrisico’s? Daarbij vragen wij de wethouder de commissie een evaluatie van dit programma te presenteren en goed te informeren over de borging van de verbeteringen.

Wat de voortgang van de bezuinigingen betreft de volgende opmerkingen:

De meerjarenbegroting heeft in de afgelopen jaren door bezuinigingen en afwaarderingen een steviger basis gekregen. In de vorige periode begonnen we met een ambitie van 35 mln en inmiddels staat de teller al op 57 mln per 2018. Het is wel nog steeds nodig om nieuwe, vaak pijnlijke, bezuinigingsmaatregelen te treffen om een positieve meerjarenbegroting tot 2019 te kunnen presenteren. We zullen als gemeenteraad de verleiding moeten weerstaan om voorstellen zonder dekking – hoe sympathiek ook- aan te nemen.

De invulling van de bezuinigingen op 10 grootste contracten vinden wij nu weinig ambitieus en onvolledig van het college. De bezuiniging wordt nu volledig afgewenteld op Spaarnelanden. Daarmee wordt dit geen inkooptaakstelling, maar een taakstelling op onderhoud en dat was uitdrukkelijk niet het idee. Daarvoor dienen wij samen met onze coalitie-partners een motie in om met een verbeterd voorstel te komen.

Voor een gezonde financiële positie is het verkopen van niet- strategisch vastgoed op de juiste moment van belang. Het benodigde overzicht in de vastgoed administratie is pas verstuurd, maar daarmee zijn we er nog niet. Wethouder, kunt u aangeven wanneer we een overzicht van te verkopen niet-trategisch vastgoed kunnen verwachten?

Clusters
Volgens de Chinezen is 2015 het jaar van de geit. Dat staat voor verantwoordelijkheidsbesef, mededogen en creativiteit. Dit is een jaar van nadenken en koers bepalen. D66 stelt haar prioriteiten: een financieel gezonde, democratische, duurzame en sociale stad.

Dit is de 1e begroting met de nieuwe indeling in clusters. 4 thema’s van het coalitieprogramma komen hier in terug.
1.Financiën, daar heb ik over gesproken
2.Modern Democratisch (burger en bestuur)
3.Duurzaam groeiende (verantwoordelijke en ondernemend)
4.Sociaal (sociaal en warm)
1.Democratisch Haarlem

Bestuursstijl
Vroeger was het interpreteren van voortekenen een taak van de zieners. Tegenwoordigers zijn dat onze trendwatchers. Volgens Adjih Bakas is “wij, de nieuwe ik”. We zoeken elkaar steeds meer op. We werken samen. We zien dat de verhouding tussen de overheid, de markt en onze inwoners verandert. D66 omarmt deze vernieuwing. In de begroting is opgenomen dat het college deze verandering vormgeeft langs de vier sporen. Tegelijkertijd horen we ook geluiden in de stad van Haarlemmers, ondernemers of initiatiefnemers dat zij de gemeente nog niet op die manier ervaren. We hebben echt nog een slag te maken.

In deze begroting zijn goede ambities geformuleerd om te gaan met de veranderende rol van de gemeente. Graag horen wij van het college op welke wijze en wanneer wij geïnformeerd worden over de concrete aanpak.

Daarnaast werkt D66 aan een initiatiefvoorstel om inwoners een rol tegeven in dit begrotingsproces.

Nu een paar korte opmerkingen over achtereenvolgens privacy, verbonden partijen en veiligheid.

Privacy
Zoals altijd zijn wij erg waakzaam op wat privacy betreft en maken ons grote zorgen om de ambities van het college om de basisregistraties te gaan delen met derden via open data. College, wat zijn jullie hier van plan?

Verbonden Partijen
College heeft al toegezegd om een overzicht te presenteren van alle verbonden partijen inclusief de momenten en wijze waarop de gemeente hier invloed heeft. Wethouder kunt u aangeven wanneer we dit kunnen verwachten? We dienen ook samen met de coalitie een motie hierover in.

Veiligheidsbeleid
Het integraal veiligheidsbeleid is nog niet vastgesteld. Op p.136/ 137 staat wel een prioritering van het beleid. Deze pagina’s lopen dus voor de troepen uit en we maken hier dan ook een voorbehoud. College, kunt u aangeven hoe we deze prioritering moeten beoordelen in het licht van een nota die nog behandeld moet worden?
2.Duurzame groei en groen

Onderhoud
Wij hebben grote zorgen over bezuinigingen in de openbare ruimte. Een goed onderhouden stad is een economisch belang. De staat van de openbare ruimte raakt ook het vertrouwen van de burgers in hun bestuur, want daar ontmoeten wij elkaar. Verwaarloosde straten en groen maken bezuinigingen direct zichtbaar. Ook raken maatregelen juist de banen aan de onderkant van arbeidsmarkt en is dat vindt D66 niet sociaal. Wij roepen het college op voorgestelde bezuinigingen zo slim mogelijk uit te voeren. En te voorkomen dat onze kapitaalgoederen onder maatregelen gaan lijden en schulden, in de toekomst, weer gaan oplopen! Het is onze eerste prioriteit om deze bezuinigingen ongedaan te maken, zodra kans zich voordoet
3.Sociaal

Decentralisaties
Belangrijke stappen zijn gezet om nieuwe taken van het rijk en provincie over te nemen. Toch kunnen we niet achter overleunen. Het moet allemaal wel gaan werken. Onze ambitie is dat dat de inwoners van de stad zelf hun toekomstperspectief vorm en inhoud kunnen geven. En dat we nu echt zullen moeten vertrouwen op de professionals en op de inwoners om aan de slag te gaan. Nu komt het erop aan dat we goed in de gaten houden hoe alles in de praktijk uitpakt. Waar het beter gaat en waar het beter kan. Wethouder van der Hoek heeft al toegezegd de commissie goed op te hoogte te houden.

En dan komt het erop aan dat we de voordelen van de decentralisaties echt gaan benutten. Dat we de efficiency ‘s die er zijn ook echt gaan laten werken. Zoals op het gebied van dagbesteding en doelgroepenvervoer. Nu de gemeente ook verantwoordelijk is voor de uitvoering van de zorg kan ze ook zelf de vruchten gaan plukken van een goed gezondheidsbeleid. Wij willen de wethouder ook vragen daar aandacht voor te hebben.

De omvang van de begroting neemt door de decentralisaties met 76 miljoen toe. Dat is veel geld, maar er zijn ook nog veel onzekerheden. Dat levert een geschat nadeel van 1,8 mln, structureel. Daarvoor hebben we de reserve sociaal domein ingesteld. Dat is geen incidenten potje om nieuwe dingen uit te doen, maar echt om tekorten te dekken. Wij vragen het college om aan de financiële beheersing van in het sociale domein extra aandacht te besteden in de bestuursrapportages.

Vanuit de 2e bestuursrapportage gaat er nog eens 2,9 mln extra naar de reserve sociaal domein. Wat D66 betreft is dit echt incidenteel.

Cultuur
Cultuur plaats D66 eigenwijs onder het cluster sociaal. Uit een studie van de universiteit van Groningen van dit voorjaar blijkt hard empirische bewijs voor dat cultuurparticipatie o.a. bijdraagt aan een betere mentale en fysieke gezondheid, verbindingen legt tussen mensen en een substantiële bijdrage kan leveren aan economische groei. D66 vind dat we nu maximaal hebben bezuinigd op cultuur.

Tenslotte
Hier ligt een solide begroting waar we mee aan de slag kunnen. Volgens de Chinezen is 2015 het jaar van de geit. Wat D66 betreft betekent dat niet mekkeren, maar poetsen.

Advertenties

Informatie

Dit bericht is geplaatst op 3 december 2014 door in Uncategorized.
%d bloggers liken dit: