Politieke vernieuwing wachtte op het internet

mier

Een boek, Hans van Mierlo schreef nooit zelf een heel boek. Dat is er nu wel, als bundeling van zijn speeches, essays etc. Dat doet hem recht en daarmee is er één ding rechtgezet, maar die andere vraag blijft onbeantwoord. Wat is het resultaat van 50 jaar ijveren voor politieke vernieuwing? Het resultaat van het ijveren voor meer volksinspraak valt tegen, zeggen critici. Maar, er is wat gaande. Als we eens dieper in zoomen. Als we nu vanuit Europa inzoomen naar Den Haag en verder inzoomen via provincies naar de eerste bestuurslaag. Dan zien we daar toch wat gebeuren. Vernieuwende vormen van participatie en inspraak laten zien dat politieke vernieuwing van onderop vorm krijgt met behulp van internet.

Onze maatschappij is in een versnelling geraakt. Grote sociaal economische en sociaal psychologische verandering die waarschijnlijk het gevolg zijn van grote technologische veranderingen. Internet en de invloed van social media zijn ongekend en groot. Zij vormen een vervolg op een proces dat al eerder was ingezet van ontzuiling. Er was een behoefte aan een nieuwe binding tussen mensen en hun bestuur. Er werd gepleit voor hervorming en meer directe democratie. Die kwam er toen toch niet. Later zwol protest aan in de vorm van populisme van Fortuyn, Verdonk en Wilders. Internet was een geweldige katalysator. De mogelijkheden en democratische kracht van dat medium speelden ontegenzeggelijk een grote rol bij de ter ziele gaan van het oude stelsel met drie grote middenpartijen. Internet droeg bij aan de emancipatie van de kiezer past naadloos in de trend van individualisering en ontzuiling. Mensen maken het zelf wel uit. Dan kan na al die jaren niet zonder gevolgen blijven voor ons publieke bestel. En dat is het ook niet.

Dat merken gemeenten en provincies maar al te goed. Moderne vormen van inspraak en participatie doen overal in het land intrede. Lokale overheden doen steeds beter hun best om te luisteren naar hun inwoners en goede communicatie met de mensen krijgt steeds meer aandacht. Ook bijvoorbeeld woningcorporaties hebben ermee te maken en betrekken bewoners bij beleid en beheer van woningen. Nieuwe media zijn daarbij ontzettend belangrijk. Veel gemeenten verbeteren hun processen en voeren experimenten en pilots uit met participatie van burgers bij planvorming. Veel gemeenten verbeteren hun processen en voeren experimenten en pilots uit met participatie van burgers bij planvorming. Zo ging een on-line pilot rond het opstellen van een gebiedsvisie in Haarlem bijna aan zijn eigen succes ten onder vanwege de grote hoeveelheid reacties. In Leiden kunnen meedenken over cultuurbeleid, in veel gemeenten zijn inwoners geconsulteerd over bezuinigingen. Amsterdam deed aan crowdsourcing met AmsterdamOpent om oplossingen te vinden voor het fietsparkeren. Er zijn zoveel mooie initiatieven waar de lokale overheid nieuwe vormen en middelen inzet om mensen te betrekken en hun gezamenlijke kennis en ideeën in te zetten.

Net als in ons roemrijke verleden begint de verandering van onderop. Democratie functioneert ook het best op het laagste niveau, schreef filosoof De Tocqueville al in zijn Democratie in Amerika” uit 1835. Dat vinden en vonden we in de Lage Landen ook. Nederland heeft een lange geschiedenis waarin ze het heft in eigen handen nam. Vanaf de opstand tegen de “Spanjaarden” in de 80-jarige oorlog via de Bataafse revolutie to nu. De invloed van het lokale besturen was altijd groot. Nederlanders regeren liever zelf en nu kunnen we het internet er goed bij gebruiken.

%d bloggers liken dit: